سوال: اگر شخصی چکی که مربوط به حساب خودش است را با کسر مبلغی، بفروشد، چه حکمی دارد؟

هر چند بیشتر مراجع تقلید خرید و فروش چک، به کمتر یا بیشتر از قیمت مندرج در آن را جایز شمرده‌اند، اما با توجه به صوری بودن صدور چک در فرض سوال، عمل مذکور را حرام می‌دانند. با این حال برخی از فقها (آیة الله خامنه‌ای دام ظله) این کار را جایز دانسته‌اند.

پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سوال، چنین است:

حضرت آیة الله العظمی خامنه‌ای(مد ظله العالی):

فروش چک مدت‌دار به دیگرى به کمتر یا بیشتر از مبلغ مندرج در چک، جایز است و اشکال ندارد آنچه اشکال دارد و جایز نیست این است که مبلغى از کسى قرض بگیرد و در برابر آن چک مدت دار به مبلغ بیشتر از مبلغ قرض به او بدهد. این عمل، قرض ربوى است و حرام است، اگر چه بعید نیست اصل قرض صحیح باشد.

 

حضرت آیة الله العظمی سیستانی(مد ظله العالی):

در فرض سوال، جایز نیست بله اگر چک واقعی است به این معنى که مبلغ آن را فروشنده از کسى طلب دارد فروش آن جایز است.

 

حضرت آیة الله العظمی مکارم شیرازی(مد ظله العالی):

به طور کلی در صورتی که چک مربوط به معامله‌ای باشد، و سند بدهکاری محسوب شود (و چک دوستانه نباشد) خرید و فروش آن به کمتر یا بیشتر از مبلغ مندرج در آن مانعی ندارد.

 

حضرت آیة الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):

عمل مذکور مصداق ربا و حرام است.